Blog 14: Matcha als antioxidantenbom

Blog 14: Matcha als antioxidantenbom - The Matcha Man

Wat doen antioxidanten met je lichaam?

Voor we ingaan op wat matcha met je lichaam doet eerst een gesprekje tussen een opa en zijn kleinkind over matcha:


In een stil dorpje aan de rand van de Japanse bergen woonde een oude theemeester genaamd Haruki. Elke ochtend voordat de zon opkwam, liep hij langzaam naar zijn kleine theetuin, waar de blaadjes van de camellia sinensis – de theeplant – geduldig wachtten op de ochtenddauw. Deze blaadjes waren anders dan gewone theeblaadjes. Ze groeiden in de schaduw, beschermd tegen het felle zonlicht, waardoor hun groene kleur dieper, feller en intenser werd. Haruki wist dat dit geheim ervoor zorgde dat de bladeren vol kracht zaten.


Op een ochtend kwam zijn kleindochter, Aiko, op bezoek. Ze was nieuwsgierig naar de groene poederige thee die haar grootvader elke dag dronk. “Opa, waarom drink je die groene thee altijd zo langzaam en met zoveel aandacht?” 
Haruki glimlachte en nodigde haar uit om naast hem te zitten. “Dit,” zei hij terwijl hij het felgroene poeder met een bamboeklopper tot een schuimende drankje klopte, “is matcha. Maar het is meer dan alleen thee. Het is een oude bondgenoot van ons lichaam.”


Aiko keek verwonderd toe terwijl hij haar een kommetje aanreikte. 
“Zie je,” ging hij verder, “matcha is bijzonder omdat we het hele blad drinken, niet alleen het aftreksel. En in die blaadjes wonen kleine strijders – antioxidanten. Ze beschermen onze cellen tegen de aanvallen van vrije radicalen, kleine vijanden die ontstaan door stress, luchtvervuiling, en soms zelfs door het ouder worden zelf.

Aiko nipte voorzichtig van de warme drank. De smaak was zacht, aards, romig  met een vleugje zoet. “Die antioxidanten,” zei Haruki, “zijn als de wachters van een kasteel. Ze verdedigen ons lichaam van binnenuit. De krachtigste onder hen heet EGCG – een ingewikkelde naam, maar een echte krijger. Een van de bekendste onder hen heet EGCG – een ingewikkelde naam, maar een echte krijger. Hij helpt vrije radicalen onschadelijk te maken, zodat ze minder schade kunnen aanrichten."

 Aiko keek naar haar grootvader, wiens ogen straalden van rust en vitaliteit. “Dus... elke keer dat jij matcha drinkt, geef je jouw lichaam een beetje hulp?” Hij knikte. “Precies. En misschien, als je dit moment waardeert – het ritueel, de stilte, de aandacht – geef je ook je geest een beetje rust.”


Vanaf die dag zat Aiko vaker naast haar grootvader in de ochtend
. Niet alleen om matcha te drinken, maar om te ontdekken hoe bijzonder een eenvoudig kommetje thee kan zijn, vol kleine, onzichtbare strijders.

Wat zijn antioxidanten precies?

Zoals in bovenstaand gesprek al naar voren komt zijn antioxidanten stoffen die het lichaam beschermen tegen vrije radicalen. Dat zijn agressieve moleculen die ontstaan bij bijvoorbeeld stress, luchtvervuiling, slechte voeding, alcohol of zelfs intensief sporten. Vrije radicalen zijn niet alleen slecht: ze zorgen er bijvoorbeeld voor dat bacteriën onschadelijk worden genaakt en zijn dus onmisbaar.

Maar vrije radicalen kunnen ook gezonde cellen beschadigen. Wanneer er te veel ontstaan, kan oxidatieve stress optreden. Dit wordt in verband gebracht met verouderingsprocessen en verschillende chronische aandoeningen. Antioxidanten zijn dus je interne schoonmaakploeg. Ze ruimen die vrije radicalen op en helpen je lichaam in balans te blijven. Heel eenvoudig gezegd kunnen bepaalde antioxidanten een elektron afstaan aan vrije radicalen, waardoor deze minder reactief worden (zie foto).

Waarom is matcha dan zo bijzonder?

Matcha bevat van nature veel antioxidatieve stoffen, waaronder catechinen. En het bijzondere is: bij matcha drink je het volledige, fijngemalen theeblad, in plaats van alleen het aftreksel zoals bij gewone groene thee.

De belangrijkste antioxidant in matcha is EGCG (epigallocatechinegallaat), een type catechine. Onderzoek laat zien dat matcha aanzienlijke hoeveelheden EGCG en andere catechinen kan bevatten. Hoeveel precies, hangt af van de soort, herkomst en verwerking. De antioxidatieve eigenschappen van deze stoffen maken matcha bijzonder interessant voor wetenschappelijk onderzoek. Niet voor niets wordt matcha regelmatig een 'superfood' genoemd!

Wat doen antioxidanten in matcha voor je lichaam?

  • Matcha en je immuunsysteem. Antioxidanten spelen een rol bij de bescherming van onze cellen tegen oxidatieve schade. De catechinen in matcha worden daarnaast onderzocht vanwege hun mogelijke invloed op ontstekingsprocessen en het afweersysteem. Interessant, zeker omdat ons lichaam voortdurend bezig is zichzelf te beschermen!

  • Matcha en huidveroudering. EGCG wordt volop onderzocht vanwege zijn antioxidatieve eigenschappen en mogelijke bescherming tegen schade door UV-straling. Niet voor niets wordt groene thee ook gebruikt in huidverzorgingsproducten. Of matcha drinken daadwerkelijk rimpels vermindert, is nog niet aangetoond. Maar de belangstelling voor EGCG is zeker niet uit de lucht gegrepen!

  • Matcha voor energie en concentratie. Matcha bevat van nature cafeïne én L-theanine. Cafeïne helpt je alerter te blijven, terwijl onderzoek naar de combinatie met L-theanine interessante resultaten laat zien op het gebied van aandacht en concentratie. Een bijzondere combinatie die matcha onderscheidt van veel andere dranken!

  • Matcha en je lever. Je lever is van nature uitstekend uitgerust om afvalstoffen te verwerken. De catechinen in groene thee worden onderzocht vanwege hun invloed op verschillende processen in levercellen. Dat maakt ze wetenschappelijk interessant, maar betekent niet dat matcha je lever daadwerkelijk ontgift.

  • Matcha en je stofwisseling. EGCG en cafeïne worden onderzocht vanwege hun mogelijke invloed op het energieverbruik en de vetverbranding. Sommige studies laten bescheiden effecten zien, maar de resultaten zijn wisselend. Matcha is dus geen wondermiddel om af te vallen, maar kan prima passen binnen een gevarieerd voedingspatroon.

Hoe herken je goede antioxidant-rijke matcha?

Matcha en je stofwisseling. EGCG en cafeïne worden onderzocht vanwege hun mogelijke invloed op het energieverbruik en de vetverbranding. Sommige studies laten bescheiden effecten zien, maar de resultaten zijn wisselend. Matcha is dus geen wondermiddel om af te vallen, maar kan prima passen binnen een gevarieerd voedingspatroon.

 Het is ook belangrijk dat het luchtdicht, koel en donker wordt bewaard.

Tip van The Matcha Man: schenk vooral geen kokend water (100°C) op je matcha. Bij hoge temperaturen kunnen bepaalde waardevolle stoffen, zoals antioxidanten, worden aangetast. Bovendien kan de delicate smaak verloren gaan en wordt de matcha bitterder. Gebruik daarom bij voorkeur water van maximaal 80°C.

Hoe integreer je matcha makkelijk in je routine?

Zet ‘s avonds de matcha en andere benodigdheden klaar voor gebruik. Begin de ochtend met een bowl matcha en geniet van een bijzonder groene thee vol interessante plantaardige stoffen.

Je hoeft geen theeceremonie te houden om te profiteren van de voordelen. Kijk voor makkelijke recepten eens bij Blog 16 of of op de receptenpagina. Alvast een paar ideeën:

  • Matcha latte (met havermelk, amandelmelk of zoetige kokosmelk)
  • Voeg toe aan smoothies
  • Maak energierepen met matcha
  • Maak een shotje met warm water en citroen

Gun jij jezelf ook zo'n heerlijk matchamoment? Voeg matcha toe aan je ochtendroutine en geniet van alles wat deze bijzondere Japanse thee te bieden heeft! Probeer eens een week lang elke ochtend een matcha latte in plaats van cappuccino of thee. Wie weet wordt het wel jouw nieuwe favoriete ochtendritueel!

Meer weten? Dit zegt de wetenschap

De bijzondere stoffen in matcha worden wereldwijd onderzocht. Wil je meer weten over de wetenschappelijke achtergrond? Bekijk dan deze publicaties:

  1. The Therapeutic Potential of Matcha Tea: A Critical Review on Human and Animal Studies (2023) – Een overzicht van onderzoek naar matcha en de mogelijke gezondheidseffecten.

  2. A Review on Matcha: Chemical Composition, Health Benefits, with Insights on Its Quality Control (2023) – Over de samenstelling, kwaliteit en biologisch actieve stoffen in matcha.

  3. Green Tea: Usefulness and Safety – NCCIH – Informatie van een Amerikaans gezondheidsinstituut over de wetenschappelijke bevindingen rond groene thee.

Een deel van het onderzoek is uitgevoerd met groene thee of geconcentreerde extracten en niet specifiek met matcha.